Historia kościoła pw. św. Mikołaja w Skrzydlnej

utworzone przez | 29.06.2021

Skrzydlna jest jedną z najstarszych miejscowości w powiecie limanowskim – według tradycji to właśnie tędy szedł do Prus w końcu X w. św. Wojciech. Kościół w Skrzydlnej jest fundacją rycerską, parafia pierwotnie obejmowała okoliczne majątki należące do rodu Szarzów. Przypuszcza się, iż została ona wydzielona z sąsiedniej parafii  w 1296 r., w wyniku sporu Ratołda h. Szarza z cystersami o prawo patronatu do kościoła w Szczyrzycu.

Pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z 1326 r., kiedy to Mikołaj, pleban ze Skrzydlnej (Nicolao, plebano de Cridlna seu Antiquo Rudel) opłacił za lata 1325-26 dziesięcinę papieską.  Z 1325 r. lub z 1335 r. pochodzi dokument w sprawie lokacji wsi Dębno na Podhalu, gdzie świadkiem był również Mikołaj, pleban ze Skrzydlnej. Falsyfikatem z końca XVIII w. jest natomiast pergaminowy dokument przechowywany w Archiwum Diecezjalnym w Tarnowie, wg którego parafię miał ufundować w 1315 r. hetman Petrazjusz Janina.

Murowano-drewniany kościół filialny (dawniej parafialny) w swoim obecnym kształcie sięga prawdopodobnie z 1424 r., kiedy to król Władysław Jagiełło wyraził zgodę na lokację miasta Skrzydlna na prawie niemieckim. Wtedy to wytyczono plac targowy, w którego północno-wschodnim rogu znajdowała się świątynia.  Choć przeprowadzone w 2019 r. badania zapraw metodą 14C  wskazują, że murowane prezbiterium, a co za tym idzie kamienna mensa ołtarza głównego oraz najstarsza warstwa posadzki,  pochodzą z końca XIV w. Z kolei badania dendrochronologiczne drewnianej części kościoła potwierdziły jednoznacznie, że nawa powstała w okresie lokacji miasta Skrzydlna, co czyni skrzydlański kościół jednym z najstarszych drewnianych zabytków w Małopolsce. Za nieprecyzyjny należy natomiast uznać zapis Jana Długosza w Księdze uposażeń diecezji krakowskiej z lat 1470-80, który kościół w Skrzydlnej opisał jako drewniany, pomijając murowane prezbiterium.

Na początku XVI w. Skrzydlna przeszła w ręce rodziny Pieniążków h. Odrowąż, wtedy też przebudowano kościół w stylu gotycko-renesansowym. Śladami przebudowy są: druga warstwa posadzki, najstarsza zachowana polichromia pokrywająca ściany prezbiterium i nawy (wykonana przez malarza Jana z Lipnicy w 1517 r.), a także późnogotycki portal w ścianie północnej prezbiterium wraz z murowaną zakrystią. Ok. 1520 r. powstał też tablicowy obraz z przedstawieniem Matki Boskiej, św. Stanisława Biskupa i św.  Mikołaja, skradziony w 1999 r. i dotąd nie odzyskany.  Z XVI w. pochodzi ponadto kamienne ścienne sakrarium (z ok. 1540 r.) oraz nagrobek Prokopa Pieniążka, wykonany prawdopodobnie w 1567 r. przez Hieronima Canavesiego – nadwornego rzeźbiarza króla Zygmunta Augusta.  Zgodnie z protokołem wizytacji biskupiej z 1596 r. kościół (konsekrowany) był wówczas budowlą murowano-drewnianą z wieżą, obok znajdował się też cmentarz z kostnicą. We wnętrzu odnotowano 6  niekonsekrowanych ołtarzy, których konsekracji dokonał dopiero w 1621 r. biskup Tomasz Oborski.

Przebudowa świątyni w stylu barokowym miała miejsce pod koniec XVII, kiedy to nadano budowli jej obecny kształt. W całym kościele wprowadzono wówczas sklepienie pozorne.  Na początku XVIII w. wykonano też nowe, barokowe wyposażenie świątyni, w tym nastawy ołtarzowe z obrazami i rzeźbami, ambonę i chrzcielnicę. Ściany kościoła pokryła zaś barokowa polichromia – zachowana fragmentarycznie na ścianach prezbiterium i szczątkowo na drewnianych stropach.

W późniejszym okresie kościół wielokrotnie remontowano, w tym m.in. przebudowywano obciążoną ciężkimi dzwonami wieżę, którą z czasem przykryto blaszanym hełmem. Ok. 1800 r. zdemontowano kaplicę północną, natomiast w 1880 r. do nawy dobudowano kaplicę południową. W  1910 r. dach kościoła pokryto blachą cynkową. W trakcie remontu w latach 1928-1930 poszerzono chór muzyczny i zakupiono nowe organy.

W latach 1999-2002 miała miejsce seria kradzieży w starym kościele, w wyniku których utracono większości obrazów, rzeźb i innych sprzętów ruchomych. Od kilku lat trwają interdyscyplinarne prace konserwatorskie, dzięki którym udało się zasadniczo zweryfikować dotychczasową wiedzę o tym cennym zabytku.

lokalizacja

Skrzydlna 186
34-625 Skrzydlna

TELEFON I E-MAIL

18 333 10 06
zposkrzydlna@gminadobra.pl

DZWONKI LEKCYJNE
lekcja
czas trwania
 przerwa
1
8.00-8.45
10 min.
2
8.55-9.40
10 min.
3
9.50-10.35
10 min.
4
10.45-11.30
20 min.
5
11.50-12.35
10 min.
6
12.45-13.30
10 min.
7
13.40-14.25
10 min.
BIBLIOTEKA

Godziny pracy biblioteki:

pon. 8:00 – 11:30
wt. 8:00 – 14:30
śr. 7:00 – 10:30
czw. 8:30-12:30
pt. 8:00 – 13:00

Bibliotekarzami w naszej szkole są mgr Lucyna Kołodziej oraz mgr Anna Sadkiewicz

SEKRETARIAT

Godziny pracy Sekretariatu:

7:00 do 15:00

PEDAGOG SZKOLNY

Godziny pracy pedagoga:
pon. 7:00 – 9:00
wt. 12:00 – 14:00
śr. 8:00-10:00
czw. 8:00-9:00
pt. 13:00-15:00

Funcję szkolnego pedagoga pełni mgr Jolanta Płoskonka

PEDAGOG SPECJALNY

Godziny pracy pedagoga:
pon. 7:00 – 8:00 oraz 11:35 – 13:35
wt. 11:35 – 13:30
śr. 12:35 – 13:35
czw. 11:35–13:30
pt. 10:45 – 12:15

Funcję szkolnego pedagoga specjalnego pełni mgr Magdalena Trojan

PSYCHOLOG SZKOLNY

Godziny pracy psychologa szkolnego:
pon. –
wt.–
śr. –
czw. 8:00 – 15:00
pt. 8:00 – 10:00

Funcję psychologa szkolnego pełni mgr Anna Pazdur

LOGOPEDA

Godziny pracy logopedy:

poniedziałek  10:15  – 13:10

wtorek 9:45 – 12:35

środa  9:45 – 13:20

czwartek 10:30 – 13:30

oraz 10:50 – 12:35

Logopedą w naszej szkole jest mgr Lucyna Pazdur.

MAŁA ŚWIETLICA

Harmonogram pracy
świetlicy małej:
 

pon. 11:30 – 14:30
wt. 11:30 – 14:30
śr. 11:30 – 14:30
czw. 11:30 – 14:30
pt. 11:30 – 14:30

 

Opiekę nad dziećmi sprawują mgr Natalia Błądek, lic. Monika Cieślak-Wolańska, mgr Bernadeta Kowalik oraz mgr Wanda Trzópek-Piwko.

ŚWIETLICA DUŻA

Harmonogram pracy
świetlicy dużej

pon. 7:00 – 8:00
12:30 – 15:30
wt. 7:00 – 8:00
12:30 – 15:30
śr. 7:00 – 8:00
12:30 – 15:30
czw. 7:00 – 8:00
12:30 – 15:30
pt. 7:00 – 8:00
12:30 – 15:30

Opiekę nad dziećmi sprawują
lic. Monika Cieślak-Wolańska, mgr Natalia Błądek, mgr Bernadeta Kowalik.

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2025/2026

Rozpoczęcie rocznych zajęć
dydaktyczno-wychowawczych
01 września 2025 r.

Pierwsze półrocze
01 września 2025 r. – 31stycznia 2026 r.

Zimowa przerwa świąteczna
22 grudnia 2025 r. – 31 grudnia 2025 r.

Posiedzenie Rady Pedagogicznej – śródroczne
26 stycznia 2026 r.

Zebranie z rodzicami
29 stycznia 2026 r.

Drugie półrocze
01 lutego 2026 r. – 26 czerwca 2026 r.

Ferie zimowe
01 lutego 2026 r. – 15 lutego 2026 r.

Wiosenna przerwa świąteczna
02 kwietnia 2026 r. – 07 kwietnia 2026 r.

Egzamin ósmoklasisty
– język polski 11 maja 2026 r.

– matematyka 12 maja 2026 r.
– język obcy 13 maja 2026 r.

Święto Patrona Szkoły
15.05.2025 r.    

Dodatkowe dni wolne (dla szkoły podstawowej)
10 listopada 2025 r.
02 stycznia 2026 r.
05 stycznia 2026 r.
30 kwietnia 2026 r.
05 czerwca 2026 r.

Posiedzenie Rady Pedagogicznej – klasyfikacyjne
22 czerwca 2026 r.

Zakończenie rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych
26 czerwca 2026 r.

Ferie letnie
27 czerwca 2026 r. – 31 sierpnia 2026 r.

DOJAZDY

DOWOZY:

Odjazdy z przystanków:
6:50 Stróża (p. Pazdan)
7:00 Przenosza (Wierzbanowa)
7:05 Przenosza (Dom Ludowy)
7:15 Wola Skrzydlańska (Wierzbanowa)
7:20 Wola Skrzydlańska(Podlesie-Granica)
7:20 Wola Skrzydlańska (Podlesie-Kapliczka)
7:25 Wola Skrzydlańska (Szkoła)
7:25 Skrzydlna (Most)
7:40 Górna Skrzydlna ( PKP)

ODWOZY:

Odjazd ze szkoły:
12:45 Wola Skrzydlańska (Podlesie – Kapliczka)
14:30 Stróża – Przenosza
14:45 Wola Skrzydlańska (Wierzbanowa-Podlesie-Granica)
15:10 Górna Skrzydlna (PKP)